Waarom mannen vaker een zonnesteek oplopen (en wat je eraan doet)

Tussen 22 juni en 5 juli 2026 was het in Nederland zo warm dat het RIVM ruim 900 sterfgevallen méér telde dan in een vergelijkbare periode gebruikelijk is. Dat is geen weerbericht, dat is een gezondheidscijfer. En het raakt mannen op een eigen manier.

Zweten is niet hetzelfde als koelen

Mannen zweten gemiddeld sneller en overvloediger dan vrouwen, een effect dat samenhangt met hogere testosteronspiegels. Dat klinkt als een voordeel, maar zweet koelt alleen als het verdampt. Bij hoge luchtvochtigheid of onder werkkleding loopt het gewoon van je af, en dan verlies je vocht en zout zonder er warmte voor terug te krijgen. Tel daarbij op dat mannen vaker buiten werken, langer doorgaan en later hulp vragen, en je hebt de reden dat de zonnesteek een mannenprobleem is.

Herken de volgorde

Oververhitting verloopt in stappen. Eerst hoofdpijn, dorst en een licht misselijk gevoel. Dan spierkramp, vaak in de kuiten of buik, en klam, bleek zweet: dat is hitte-uitputting. Ga je door, dan kantelt het: de huid wordt juist droog en heet, je stopt met zweten, je wordt verward of agressief en je coördinatie verdwijnt. Dat laatste is een zonnesteek en dat is een spoedgeval. Bel 112, leg de persoon in de schaduw, kleding los, koel water op nek, oksels en liezen.

Wat je vooraf doet

Drink verspreid over de dag, niet in één keer een liter om vier uur 's middags. Neem bij zwaar werk of lange inspanning iets met zout of elektrolyten mee: alleen water aanvullen terwijl je zout verliest, werkt tegen je. Plan het zwaarste werk voor elf uur of na zeven uur. Draag licht, luchtig en met lange mouwen als je in de volle zon staat, bedekt is koeler dan bloot, zolang de stof ademt. En check de kleur van je urine; donker betekent achterstand.

Niks hiervan is heldhaftig, en dat is precies het punt. De mannen die het slechtst uit een hittegolf komen, zijn zelden de zwakste. Het zijn de mannen die dachten dat doorbijten hier ook werkte.